De dagen worden weer korter. Voor wegbeheerders betekent dat: meer uren dat tunnels en onderdoorgangen kunstlicht nodig hebben, en meer momenten waarop fietsers en voetgangers afhankelijk zijn van goede verlichting om zich veilig te voelen. In veel kleine tunnels en onderdoorgangen hangt nog het vertrouwde AGMI F3-NS armatuur (230V/50, 1x24W TL). Een groot deel van de vragen die wij krijgen gaat niet over het vervangen, maar over het upgraden naar een LED-alternatief: minder energieverbruik, minder onderhoud, en minstens net zo belangrijk, een beter lichtbeeld.

Waarom lichtsterkte niet het hele verhaal is

Een tunnel of onderdoorgang met genoeg lux op papier kan alsnog onveilig aanvoelen. Dat komt vaak niet door te weinig licht, maar door een ongelijkmatige verdeling ervan. Zwarte vlekken, contrastverschillen bij de in- en uitgang, of een paar kapotte TL-buizen: het oog reageert sterk op het verschil in helderheid, niet alleen op de gemiddelde hoeveelheid licht.

Dit is geen aanname, maar staat ook zo in de vakliteratuur. De praktijkrichtlijn voor kwaliteitscriteria openbare verlichting (NPR 1320, opgesteld door NSVV en NEN) noemt gelijkmatigheid naast lichtsterkte als kwaliteitseis, juist met het oog op sociale veiligheid. Gemeentelijk of provinciale beleidsplannen voor openbare verlichting nemen dat over: als er veel donkere plekken in een verder verlicht oppervlak zijn, wordt dat als onveilig ervaren en onderlinge afstand tussen armaturen is bepalen voor die gelijkmatigheid. OOk de CROW Ontwerpwijzer voor voetgangersroutes benoemt gelijkmatigheid als belangrijk factor voor tijdige detectie van obstakels en adviseert om grote overgangen in lichtsituatie te voorkomen. Een egaal lichtbeeld, zonder scherpe overgangen tussen licht en donker, draagt dus aantoonbaar meer bij aan een veilig gevoel dan een hogere piekwaarde op één plek.

Wat het AGMI LED-alternatief oplost

Gelijkmatigere lichtspreiding vanuit de module zelf:

de LED-module (560m) telt 96 LED's en is instelbaar tussen 150 en 1250 mA aansturing. Bij de standaard aansturing van 700 mA levert één module 4350 lumen bij een efficiëntie van 182 lm/W, op te schalen tot 7310 lumen per module bij maximale aansturing. Modules zijn te koppelen (1 tot 4 per armatuur) om de lichtopbrengst af te stemmen op de lengte en vorm van de onderdoorgang.

Flexibele lichtkleur:

standaard 4000K, optioneel leverbaar in kleurtemperaturen tussen 2700K en 6500K. Daarmee is de lichtkleur af te stemmen op de omgeving, bijvoorbeeld een warmere, minder verstorende kleur bij onderdoorgangen in en nabij een natuurgebied.

Langere levensduur, minder uitval:

minimaal 60.000 branduren (L70), bij een operationele temperatuur van -40°C tot +55°C, met 5 jaar fabrieksgarantie. Minder kans op de spreiding van uitval die juist onrustige, ongelijke lichtbeelden veroorzaakt.

Retrofit in de bestaande, slagvaste behuizing:

de LED-module wordt ingebouwd in het bestaande F3NS-armatuur (IK10), dat al geschikt is voor vandalismegevoelige locaties zoals fiets- en voetgangerstunnels. De bewezen, slagvaste behuizing blijft intact, alleen de lichtbron verandert, zonder aanpassing aan de constructie.

Eerder toegepast: tunnelpassage voor Provincie Utrecht

Provincie Utrecht vroeg AGMI om een nieuwe LED-oplossing voor een tunnelpassage in een natuurgebied. De eis was helder: duurzaam en passend bij de natuurlijk omgeving. Dat laat zien dat een LED-vervanger niet per definitie een standaardoplossing is; de instelbare lichtkleur en modulaire opbouw maken maatwerk mogelijk per locatie, van een drukke fietstunnel tot een onderdoorgang in een kwetbaar gebied.

Wat betekent dit voor de wegbeheerder

Voor kleine onderdoorgangen en fietstunnels is dit vaak geen groot project, maar een gerichte retrofit binnen de bestaande, slagvaste behuizing. AGMI ontwerpt, produceert en plaatst deze oplossingen in eigen huis of op locatie. Wil je de F3-NS armaturen in jouw gemeente vervangen voor het LED-alternatief? Neem contact op voor een vrijblijvende offerte.

Bronnen: NPR 13201 (praktijkrichtlijn kwaliteitscriteria openbare verlichting, NSVV/NEN); CROW Ontwerpwijzer voetgangers, hoofdstuk Verlichting