Reflecterende folie op verkeersborden is van groot belang voor de zichtbaarheid en veiligheid in het verkeer. Maar niet elke folie is hetzelfde. Er bestaan verschillende kwaliteitsklassen: Klasse I, II en III, die elk anders presteren op het gebied van retroreflectie, levensduur en toepassing. In veel Nederlandse toepassingen wordt klasse III voorgeschreven of geadviseerd, afhankelijk van de eisen van de wegbeheerder en het project. Weet jij waar het verschil zit tussen de klassen? En zou jij de verschillende klassen herkennen op een verkeersbord? In dit artikel nemen we je mee.
De invloed van foliekeuze op zichtbaarheid en veiligheid in het verkeer
De klassen uitgelegd
De retroreflecterende prestaties van verkeersborden worden onder meer geclassificeerd volgens NEN-EN 12899-1, vaak aangeduid als RA1, RA2 en RA3. In de markt wordt ook gesproken over klasse I, II en III: deze komen overeen met respectievelijk RA1, RA2 en RA3.
- Klasse I / RA1 heeft de laagste retroreflectiewaarde
- Klasse II / RA2 is gemiddeld reflecterend
- Klasse III / RA3 biedt de hoogste reflectiewaarde en wordt in Nederland vaak toegepast, met name waar hoge nachtzichtbaarheid verplicht, gewenst of voorgeschreven is.
Een hogere klasse levert doorgaans betere retroreflectieve prestaties over meer en verschillende observatie- en invalshoeken, wat nachtzichtbaarheid kan verbeteren. Zichtbaarheid van een verkeersbord hangt echter niet alleen af van de folieklasse: kleur, bordgrootte, plaatsing, observatiehoek, invalshoek, voertuigverlichting, vervuiling, weersomstandigheden en de leeftijd van het bord spelen allemaal mee.
RA3A en RA3B: het verschil binnen de hoogste klasse
Binnen RA3/klasse III wordt onderscheid gemaakt tussen RA3A en RA3B, twee subtypes die zijn vastgelegd in de DIN 67520-norm voor prismatische folies. Zichtbaarheid is niet zo zwart-wit dat je iets van dichtbij of veraf wel of niet ziet: de duivel zit in het detail, in dit geval duizenden microscopisch kleine prismastructuren per vierkante centimeter. Ook de vorm van de lichtkegel die de folie terugkaatst bepaalt of een bord onder een specifieke hoek en afstand goed zichtbaar is, en juist hierin verschillen RA3A en RA3B sterk van elkaar.
Beide subtypes behoren tot de hoogste reflectieklasse volgens Europese classificatie, maar hebben niet exact hetzelfde classificatieprofiel. Het verschil zit in de retroreflecterende prestaties bij vastgelegde combinaties van observatiehoek en invalshoek. Daardoor kan de ene RA3-variant in een bepaalde verkeerssituatie gunstiger preseteren dan de andere, afhankelijk van onder meer de kijkafstand, plaatsingshoek, bordpositie, koplamphoogte, rijrichting, snelheid en geometrie van de weg.
RA3A en RA3B moeten daarom niet simpelweg gezien worden als 'goed' en 'beter', maar als twee hoogwaardige varianten met verschillende prestatiekenmerken die elkaar in de praktijk goed kunnen aanvullen.
In Nederland mag RA3A niet als zelfstandige klasse worden toegepast; alleen RA3B is toegestaan als losstaande klasse. Door RA3A en RA3B te combineren, worden verkeersborden zichtbaar over meer afstanden en posities naast en boven de weg, voor alle weggebruikers.
Verschil in zichtbaarheid
Het verschil tussen de klassen merk je vooral in het donker. Bij een lage klasse (I/RA1) is een bord doorgaans pas van dichtbij goed zichtbaar. Bij klasse III/RA3 zijn verkeersborden, mits correct toegepast, geplaatst en onderhouden, van veel grotere afstand te zien: essentieel voor verkeersveiligheid, zeker bij hoge snelheden of slechte weersomstandigheden. RA3A folie maakt borden bovendien vanaf nog grotere afstand goed zichtbaar. Doordat een bord dan eerder leesbaar is, heeft de weggebruiker meer tijd om informatie tot zich te nemen en kan hij of zij beter op de weg blijven letten, wat de verkeersveiligheid ten goede komt.
Levensduur
Naast retroreflectie speelt ook levensduur van de folie een rol. Hoe hoger de klasse, hoe langer de folie doorgaans meegaat. Een langere levensduur betekent over het algemeen minder onderhoud en lagere vervangingskoste op de lange termijn.
Wie bepaalt welke klasse gebruikt wordt?
De keuze voor een bepaald type folie ligt in de eerste plaats bij de wegbeheerder: bijvoorbeeld een gemeente, provincie of Rijkswaterstaat. Daarnaast spelen aannemers, bestekken, normen en leveranciersspecificaties een rol, binnen de kaders van wetgeving, normen, richtlijnen en projectspecificaties.
De norm NEN 3381 schrijft voor de meeste RVV-borden minimaal klasse RA2 voor, maar adviseert klasse RA3 en dan ten minste RA3B.
Standaard adviseren wij wegbeheerder van klasse III/RA3 folie die voldoet aan zowel RA3A en RA3B. Is er een specifieke wens of bijvoorbeeld budget aan de orde, dan denken wij graag mee over de juiste toepassing per situatie. Uiteraard altijd met oog voor richtlijnen in veiligheid, duurzaamheid en kostenefficiëntie.
Advies nodig? We denken graag mee
De keuze voor de juiste reflecterende folie is van groot belang voor de veiligheid op de weg. Beter zichtbare verkeersborden dragen direct bij aan de verkeersveiligheid en aan de doelstelling van iedere wegbeheerder om het aantal verkeersongevallen terug te dringen.
Wil je weten hoe wij je kunnen helpen om ook in jouw project of situatie de verkeersveiligheid te verbeteren? Onze specialisten helpen je graag verder.
Neem contact met ons op voor advies op maat.